*CHAWLHNA ISUA*

August 7, 2021 (Inrinni zân) thuchah

_-PP Laldingngheta Sailo_

*Châng thlan:*

_Matthaia 11:28-30 Nangni thawk rim leh phurrit phur zawng zawngte u, ka hnenah lo kal ula, keiman ka chawlhtir ang che u._ 

_Ka nghawngkawl bat ula, ka hnenah zir rawh u; thuhnuairawlh leh rilrua inngaitlawm tak ka nih hi: tichuan, in thlarau tan chawlhna in hmu ang._

_Ka nghawngkawl chu a nuam a, ka phur pawh a zang a ni, a ti a._

*Sawizauna:*

Isua leh a zirtirte khân rawngbawlin khaw hrang hrang an fang a. Tihdam rawngbawlna te leh thilmak hrang hrang tiin hun an hmang a. Chutia an kal kual hrep hnua an rawngbawlna a en lêt a, a rilru tihnual rawih khawp thil a hmu tlat mai a. A thilmak tih nasat ber berna khuate khân an ring chuang hauh lo va, chu chuan a rilru a tina a. A au chhuak a. Korazin te, Bethsaida te, Kapernaum te kha au khumin an hnena thilmak tihte kha hmun danga tih nise an awihin amah an rin phah zawk ngei ang a, a sawt zawk ang tiin a hrilh a ni. 

An thil hmuh leh hriat, a thilmak tih leh tihdamna a thlen te khan khâng khuaa mite hnenah khan chawlhna a lo pe hauh lo tih a hria a. Chawlhna an zawnna kha khâng thil mai maiah khan a nih avangin an chawl thei lo va, Amah kha chawlhna a nihzia a hrilh ta a ni. Rim takin an thawk a, Isua rawngbawlna pawh an ṭawiawm ṭhain an dawngsawng ṭha khawo mai a. Mahse an duh chawlhna erawh an hmu si lo. Chuvangin, "Nangni thawkrim leh phurrit phur zawng zawngte u, ka hnenah lo kal ula keiman ka chawlhtir ang che u" a ti ta a ni. 

*Chawlhna:*

Chawlhna hrilhfiah tur hian chi hrang hranga sawi dan leh hriatthiam dan a awm thei ang a. Hnathawh lai bansan a, engmah ti lova awm mai mai hi Chawl kan ti thei ang a. Chutihrualin, awm der der ringawt hi Bible-in chawlhna a tih erawh a tling zo hauh thung lo. Awm âwl satliahte hi chawl an ni vek hauh lo mai. 

Engmah ti si lo, awm der der si hian rilru hrehawm leh hah, lungngai takin a awm theih a. Tin, thlamuang lo takin leh lungawi lo takin a awm theih bawk a. Hêng zawng zawng nei chunga awm der der hi chawlh a tling lo a ni. *Chawlh tih hian hlim te, thlamuan te, lungawi te hi a huam vek a ni.* Rim taka thawk chungin hlim leh lungawi takin a awm theih a. Harsatna leh hrehawmna, hlauhawm tam tak karah hian thlamuang taka mi a awm tlat chuan a chawl a ni. Chuvangin, Pathian thuin chawlhna a tih hian chhungril lam a kâwk mah zâwk a ni. *Pathianin chawlhna a sawi hi ni tina kan hnathawhna leh taksa chauhna laka chawlhna a ni lo va, Pathian hnen ata thlamuanna thûk leh ril tak Amah hmangaihtu leh amaha innghatte hnena a pek hi a ni zâwk.*

*Khawiah nge chawlhna chu?*

Chawlhna zawng vek ni mah ila kan zawnna hmun hi a lo inang lo thei viau mai. Nasa taka hna kan thawh te, kan buai em em maite hi chawlhna kan zawn vang a ni vek a. Thlen duhna leh neih duhna kan neih avang veka ti kan ni a, chûng chu kan chawlh nana ti kan ni bawk. Chawlhna kan hmuh leh hmuh loh chu thu hran nise chawlhna hi kan zawng vek a ni.

Kan nunin a ûm leh buaipui zawng zawng hi chawlh nâna kan tih a ni a. Amaherawh chu kan zawnna a dik loh erawh chuan kan chawl ngai hauh lo thung. 

Rosumah chawlhna a awm emaw tia sum zawnga tlan nasa leh sum lalut nasate hi an chawl ngawt chuang lo va. Neih leh duh ngah em em, chutiang neih tuma tlan ṭhinte hi chawlhna hmu zo lo an ni châwk bawk a. An duh an zawnna lama rilru hah leh lungngai takin an awm zawk fo ṭhin. Hah taka thawka an duh hmuh leh si loh phei chuan an hah thlawnin an chawl lo fo va, duh chin tawk nei lo va hma bâk leh hmachhawp ngah si, thawh dan tura buai tam tak an awm bawk a. Natna eng emawin a thlen ni thei tho mahse hêng Stress, anxiety, depression kan tihte pawh hi hetiangin a hrin chhuah pakhat a ni ve thei bawk. Chawlhna an hmuh ṭhelh khawp mai. 

Chawlhna tak tak min pe thei chu Isua Krista chauh hi a ni. Amah ngeiin khâng, Amah ni lova a thilmak tih leh thil danga chawlhna lo zawngte hnenah khân "Nangni thawkrim leh phur rit phur te u, Keimahah lo kal ula, keimah hian ka lo chawlhtir dawn che u alawm" tiin a sawi a nih kha. Thawkrim a tihte hi hnathawk nasa satliah an ni lo va, an hnathawhin lawmnaa a chawm lêt tawh lohte an ni. Rawngbawlna kawngah pawh lungawina leh lawmna hmu khat em em tawhho a sawina a ni. Phurrit pawh hi kan hnunga kan phurh hi a ni kher lo va. Kan rilru lam avanga kan hahpui em em thilte, rilru hahna leh thlamuan lohna tam ta lutukte a sawina hi a ni. Awhna leh îtna, duhna te hian min tihah ṭhin a. Chutiang ngah leh lutukte chu an nun a chawl ngai lo. Neih ve zel duhna, neih ve loh hlauhnain an khat ṭhin. 

Chûng mite chu a hnena kala amaha chawl turin a sawm a ni. Keini pawh chutianga chawlhna zawng, hmu si lo, hah ve site kan nih chuan Isua hian a hnena kala chawl turin min ti a ni. Isuaah lo hian chawlhna hi kan lo zawng nasa a. Kan chhehvel boruak tam tak kan hriat ringawt pawha kan hahnate chhawk turin thil hrang hrangah kan tlan a. Indona laka thlamuanna te, hri leng laka himna te leh thil dang dangah hian chawlhna kan zawng nasa hle a nih hi. Isua aia thlamuanpui tur dang kan zawng a. Vaccine te, Lockdown te leh thil hrang hrang hi chawlhna a nih lohzia chu kan tawn chhoh zel hi. Hêng hi a ṭha miah lo tihna a ni lova, Isua aia min thlamuan thei an nih lohzia erawh a chiang hle thung. 

*Isuaa chawlh dân:*

Isua'n "Ka lo chawlhtir ang che u" a tih hian "Lo awm der der rawh u" a tihna a ni chuang lo va. A hnena chawlh chu "Amah nêna inrem taka thiltih dunna a ni" tih hi kan hriat a pawimawh. Chutah chuan mahni maia chawlh tum lo leh phurrit leh thawhrimnate mahnia phur mai lova Isua nghawngkawl bahpuia kal dun zêlna a kâwk a ni. 

Heta *Nghawngkawl* tih hi Bawng tuakin an bah dun ṭhin, an hnathawhnaa an ṭanrual theih nâna an puten an nghawng pahnih mil thlapa an siam ṭhin a ni tih an sawi kan hre tawh ṭhin ang a. Chutianga Bawng pahnihin an bah duna hna an thawh dun chuan pakhatin a theih loh kha pahnihin an thei a. Pakhat tlu sual tur kha pakhatin a lo veng pah thei bawk. Chutiang bawk chuan Isua nena phurrit phurh dun a, harsatna sut dun hi hnehna channa leh hahdamna, Chawlhna tak tak chu a ni. 

*Tlîpna:* 

Isua nêna nghawngkawl bah dun chu Chawlhna a ni a. Hringnuna a harsa lai ber pawh Isua a tel ve chuan thlamuang tak leh lungawi takin a paltlang theih a ni. Thihna meuh pawh nise Isua a tel ve chuan a ropuiin a thlamuanthlak hle ṭhin a. Krista nena thihna luipui kân loh hi hlauhawm ber, rapthlâk ber a lo ni zâwk a. He thihna luipui hi Isua nena kân dun erawh chuan chatuana chawlh hlenna tur kailawn a nih avângin thlamuang takin a tawrh theih ṭhin.

Hringnunah hian harsatna hrang hrang a lo thleng ṭhin a. Tlûk leh tlâk fawma kal a ngaih châng te, hlauhthawnna leh lungngaihna hrang hrangin min chim chângte leh hrehawmnain min chim chângte a awm ṭhin a. Nimahsela chutiang kan tuar lai mêk pawh chuan kan phurrit min chhâwk turin Isua hi a lo tel ve ṭhin a. Amaha kan innghah ngam phawt chuan thil hahthlak leh paltlang harsa lutuk a lo awm thei reng reng lo. Hla siamtu phei chuan _"Amah nen kan inpawl chuan, dam chhung ka tawh apiang hi lawmna tur hlir a lo ni si"_ a lo ti hial a ni. Hringnun hi harsa eng ang mahse, kan kawng hi thimin bawm fo mahse, natna leh thihnate pawhin min chim fo mahse Isua a tel zelna nun neitute chu thlamuang takin an chawl hahdam ṭhin. He chawlhna chang tur hian Isua i pan ang u.